homecontactkennisbankinloggensitemapzoeken  
ga naar de inhoudsopgave
vorige pagina pagina afdrukken
nzv uitgevers

3.2.2 Farizeeën

...

Bij de Farizeeën leefden verwachtingen over de komst van ‘het Koninkrijk van God’. Maar wel in die zin dat het koninkrijk niet door berekening of door geweld bereikt kon worden. De enige hoop was voor hen gelegen in een strenge en geduldige betrachting van de voorschriften van de Tora. De daarvoor noodzakelijke alledaagse afzondering van alles wat onrein was, is herkenbaar in de letterlijke vertaling van naam Farizeeën: ‘afgezonderden’. Zij leefden in kleine besloten woongemeenschappen en probeerden daar tot in details recht te doen aan rituele reinheidsvoorschriften. Tot de levensvorm van de Farizeeën behoorde ook het nakomen van sociale verplichtingen ten aan zien van de verzorging van weduwen en wezen, armen, gehandicapten, enzovoort.

De Farizeeën waren veelal afkomstig uit de middenklasse van de bevolking. Ze beschouwden de Tora (Wet) als de uitdrukking van Gods wil, en de enige mogelijkheid om God te bereiken of Hem te kennen. Daarom moest deze Wet ook nauwkeurig bestudeerd worden en onderhouden. Uit deze praktijk konden een diep geloof, oprechte vroomheid en een volkomen trouw aan de geboden ontstaan, maar ook ernstige misbruiken.

De Farizeeën beschouwden de Wet als één geheel: alle voorschriften waren de uitdrukking van Gods wil. Zij zagen het als hun opdracht om wat zij noemden "een omheining om de Tora" te maken: een heel stelsel van bepalingen waarmee ze als het ware de Tora omringden. Als je deze grens, de be-paling passeerde, was je in overtreding en kwam je buiten de zegenrijke en levensbeschermende actieradius van de Tora.

Een voorbeeld van zo'n omheining was de bepaling dat men het ingaan van de sabbath een uur vroeger moest nemen dan in de wet was voorgeschreven: zo werd voorkomen dat men, - per ongeluk, de sabbath te laat zou beginnen. Er was een neiging om die "palen" steeds verder uit te zetten en steeds meer gedetailleerder voorschriften te geven. Dat bracht het gevaar met zich mee van een wetticistische en moralistische manier van leven.

Overigens waren Farizeeën niet, - zoals men wel eens denkt, conservatief ingesteld. Integendeel: zij interesseerden zich voor de alledaagse relatie tussen de ethiek en de godsdienstige levensbeschouwing; voor de meervoudige interpretaties en toepassingen van de Tora; en, – last but not least: voor het reine leven in de ogen van God.

De grote aandacht voor de interpretaties van de Tora binnen de groepering van de Farizeeën hing samen met hun grote diversiteit. Die kwam tot uiting in de verschillende vleugels, met als uitersten: de strenge orthodoxen en de meer vrije liberalen.

De Farizeeën lieten zich leiden door leermeesters die vanaf de eerste eeuw de titel ‘rabbi’ (= mijn leraar) kregen. De titel was aanvankelijk gereserveerd voor de leraren van grote naam, die in het Sanhedrin waren benoemd. Maar later werden er ook geleerden mee vereerd, die zich op grond van hun kennis en vroomheid het recht verworven hadden om de Wet uit te mogen leggen. Zoals Jezus van Nazareth bijvoorbeeld. Ook de Sadduceeën kenden leermeesters. In het Nieuwe Testament worden zij in de regel aangeduid als ‘Wetgeleerden’. De meer algemene omschrijving ‘Schriftgeleerden’ kan betrekking hebben op Farizeeën en Sadduceeën.

 

Het is een gemakkelijk misverstand dat de Farizeeën de grote tegenstanders van Jezus zouden zijn. Uit de evangeliën blijkt dat de ideeën van Jezus op hoofdlijnen sporen met de opvattingen van de Farizeeën. Jezus zit ook met hen aan tafel en we weten ook dat hij in de stijl van de Farizeeën was gekleed. Hij droeg gebedskwasten aan zijn mantel. Met andere woorden: Jezus behoorde tot de beweging van de Farizeeën. Zijn tegenspelers moeten eerder gezocht worden onder de Sadduceeën. Tenslotte nog een opmerking: omdat de Farizeeën politiek bekeken zeer terughoudend waren, hebben zij als godsdienstige beweging de ramp van de vernietiging (Joodse opstand) overleefd. Na het jaar 70 waren het vooral de Farizeeën die actief hebben bijgedragen aan de continuïteit van de oude tradities en het voortbestaan van het Jodendom.

 

 

Pagina 5 van 5

Naar de volgende paragraaf >>>

 

Farizeeën

Verrijkingsstof - logo joodse Encyclopedie.jpg ...

Jewish Encyclopedia: PHARISEES

Op deze Engelstalige website vind je uitvoerige achtergrondinformatie voor verdere studie.