|
De thematiek van ‘de werken van barmhartigheid’ zien we terugkeren bij de schilder Pieter Breugel. In 1559 maakte hij een reeks prenten over de zeven deugden: Prudentia (Wijsheid), Iustitia (Rechtvaardigheid), Temperantia (matigheid), Fortitudo (moed), Fides (geloof), Spes (hoop), en Charitas (naastenliefde). De eerste vier deugden gaan terug op de Griekse filosofen. De laatste drie komen bij de geleerde theoloog Thomas van Aquino (1225 - 1274) vandaan. Op de Charitasprent staat een vrouw centraal. Zij symboliseert de Liefde.
In haar linkerhand houdt zij een vurig hart. Bij haar rechterhand zien we kinderen. Op haar hoofd zit een pelikaan. Deze vogel, waarvan men vroeger dacht dat zij haar jongen met haar eigen bloed voedde, is vanouds het symbool van de zichzelf opofferende liefde van Jezus Christus. Rond dit symbolische middelpunt zijn de zeven goede werken zichtbaar: de zorg voor de mensen die honger en dorst lijden, de vreemdelingen, de naakten, de zieken en de gevangenen. Op de achtergrond is de zorg voor de doden waarneembaar. De prenten van Breugel werden destijds veel verkocht en in menig huiskamer ter lering aan de muur gehangen. Op de originele uitgave staat de moraal met een Latijnse tekst weergegeven: SPERES TIBI€CIDERE QVOD ALTERI€CIDIT, ITA DEMVM EXCITABERIS AD OPEM FERENDAM / SI SVMPSERIS EIVS ANIMV QVI OPEM TVNC IN MALIS CONSTITVTVS IMPLORAT. Vrij vertaald: ‘Wat anderen overkomt, kan ook jou gebeuren. Pas dan zul je gemotiveerd zijn om te helpen, wanneer je jezelf inleeft in de gevoelens van iemand anders die midden in de ellende een beroep op je doet.’ De prent maakt deel uit van de collectie van het Museum Boymans van Beuningen te Rotterdam. - Attentie: de prent van Pieter Breugel de Oude staat in de rubriek Beeldbank 7: Christelijke Wereld. Daar vind je tevens twee voorstellingen van de Pelikaan uit Haarlem.
>>> terug
|