‘Godsdienstles is al lang geen godsdienstles meer’

Prioriteit van de aartsbisschop

In zijn toespraak schetste Mgr. Léonard, de nieuwe aartsbisschop van Mechelen-Brussel, ten aanhoren van Paus Benedictus XVI de actuele problemen van ‘de met pijn vervulde Belgische Kerk’. Hij sprak hij duidelijke taal over diverse pijnpunten van de Rooms Katholieke Kerk in België. In dat kader stelde hij ook het godsdienstonderwijs aan de orde. Mgr. Léonard gaf de volgende prioriteit aan.

“In een land waar het leeuwendeel van de leerlingen school loopt in het vrije katholieke onderwijsnet en waar veel jongeren in het gemeenschapsonderwijs katholieke godsdienstles volgen, zijn wij vastbesloten grote inspanningen te leveren opdat de godsdienstles haar opdracht ten volle kan waarmaken, namelijk, een ontmoeting mogelijk maken met de persoon van Christus en met de kerninhoud van het katholieke geloof.”

Citaten

In de Belgische kranten volgden aanvullende citaten:

• ‘Ik wil opnieuw een lijn in het godsdienstonderwijs. De godsdienstles moet gaan over het christendom en over de figuur van Jezus. Als jongeren dat allemaal niet meer meekrijgen, hoe wil je dan dat ze bij de Kerk blijven? Godsdienstles is iets anders dan maatschappijleer. Laat dat nu eens duidelijk zijn.'

• ‘Het merendeel van de jongeren volgt op school godsdienstles en toch weten ze na al die jaren zogenaamd godsdienstonderwijs veel te weinig. De godsdienstles is al lang geen godsdienstles meer. Het is een allegaartje van levensbeschouwelijke dingen. Zoveel verschillende leerkrachten, zoveel verschillende handboeken, zoveel verschillende inhouden. Ik wil daar opnieuw een lijn in.'

Reacties

De uitspraken van de aartsbisschop riepen veel reacties op in het Vlaamse onderwijsveld.

- In het tv-programma Canvas / Terzake luchtte de Gentse godsdienstlerares Hilde Deproost haar hart.

- De Antwerpse godsdienstleraar Jan Maes schreef met zes van zijn collega’s een pittige open brief. Beluister een radio-interview met Maes.

- Twee inspecteurs voor het vak rooms-katholieke godsdienst, Marleen Willems en Jacques Michielssens, reageerden ‘geërgerd, ontgoocheld en toch loyaal'. Zij vinden de uitspraken van Léonard een klap voor de mensen die zich aan de basis dagelijks inzetten voor het godsdienstonderwijs. ‘Hopelijk zijn de godsdienstleraars niet de zondebok van alle pijn waar de kerk aan lijdt', schrijven ze. ‘De duizenden leraars verdienen bemoediging voor hun harde werk.' Lees de open brief van de beide inspecteurs.

- De koepelorganisatie van het katholiek onderwijs in Vlaanderen, die de belangen behartigt van meer dan 2000 scholen voor primair onderwijs, secundair onderwijs en hoger onderwijs, reageerde bij monde van directeur-generaal Mieke van Hecke. 'De leerkrachten godsdienst voelen zich gekwetst omdat zij in die kritiek meenden te horen dat hij hen mee verantwoordelijk acht voor de problemen in de Kerk: te weinig roepingen, steeds minder mensen die kerkaanhangig zijn. Hij wekt met zijn kritiek de indruk dat het vak godsdienst daar mee schuld aan heeft, omdat het daarin niet meer om de godsdienst zou draaien maar enkel om maatschappelijke vorming.' Lees het interview met mevrouw van Hecke in ‘De Standaard’.

- Prof. Lieven Boeve decaan en vicedecaan onderwijs Didier Pollefeyt, gaven onder de titel ‘Godsdienstonderwijs niet gediend met polarisatie’, een reactie vanuit de Faculteit Godgeleerdheid van de KU Leuven. Afsluitend melden zij dat de Faculteit reeds een tijd geleden studiedagen aankondigde waarin de leerplannen rooms-katholieke godsdienst aan een evaluatie zullen onderworpen worden.

- Tenslotte nog een reactie van prof. Didier Pollefeyt in een radio-interview. Naar zijn mening opent de aartsbisschop een relevante discussie, maar de timing is slecht.

Zie voor een overzicht van de reacties: de site Thomas / Godsdienstonderwijs.be
Het godsdienstonderwijs in België kent, - vergeleken met Nederland, een geheel eigen geschiedenis, een andere ontwikkeling en andere randvoorwaarden. Desalniettemin doen zich in Nederland gelijksoortige vraagstellingen voor naar de inhoud en de doelstellingen van het vakgebied godsdienstonderwijs. Zie de beschrijving van twee actuele trends in de vakdidactiek Verwonderen & Ontdekken, hoofdstuk 3.5 (blz. 86 -87).

>>> terug

Laatste nieuws

Naar aanleiding van de berichten in de pers over uitspraken van aartsbisschop Mgr. Léonard, deed hij op 19 mei de volgende mededeling.

- De verwijten die me langs de pers om zijn gemaakt, zijn gebaseerd op uitspraken die ik gedaan heb in Rome op vrijdag 7 mei en die uit hun context zijn gehaald. Net als mijn collega-bisschoppen heb ook ik destijds ingestemd met de verschillende leerplannen voor de lessen katholieke godsdienst in de scholen. Die lesprogramma’s vatten de godsdienstlessen – terecht – op als een vak dat aan scholieren wordt gegeven en niet als een catechismus, die het geloof van jongelui moet zien te versterken. Die leerplannen katholieke godsdienst nodigen de leerkrachten uit de link te leggen tussen het vak en de eigen leefwereld van de leerlingen, maar vereisen tegelijkertijd dat zij, net zoals dat voor alle andere vakken het geval is, een geheel van objectieve gegevens krijgen aangereikt over het katholieke geloof, de Bijbel, het leven en de boodschap van Jezus, de geschiedenis en organisatie van de katholieke Kerk e.a.

- In een multiculturele samenleving waar ook heel wat gedoopte leerlingen geen actieve band met de parochie meer hebben, is de godsdienstles des te nuttiger voor de leerlingen in het gemeenschapsonderwijs die bewust voor het vak hebben gekozen of voor zij die kozen voor een katholieke school. De godsdienstles biedt de leerling echt de kans om op een rationele manier de christelijke boodschap te leren ontdekken, met alle respect uiteraard voor zijn of haar persoonlijke overtuiging. Nog op diezelfde persconferentie in Rome heb ik onderstreept dat de bisschoppen van ons land het waardevolle werk van de godsdienstleerkrachten waarderen en ondersteunen. Voor de nabije toekomst hoop ik de dialoog met hen te kunnen voortzetten in een persoonlijk contact en luisterbereid in plaats van via de pers.”

(Bron: Kerknet.be)