homecontactkennisbankinloggensitemapzoeken  
vorige pagina pagina afdrukken
nzv uitgevers

Over Erasmus

...

Erasmus was tijdens zijn leven (1466 -1536) monnik, priester, privé-leraar, Desiderius Erasmus (Holbein).jpgliterator, wetenschapper en de allereerste auteur van bestsellers. Hij studeerde in de periode van 1478 tot 1484 aan in Latijnse school in Deventer. Deze school verdient met recht het eervolle predicaat van de kraamkamer van het humanisme in de Nederlanden. De christelijke humanistische beweging greep terug naar de klassieke bronnen van de beschaving, om vandaar uit op een kritische manier de eigen geestelijke en maatschappelijke cultuur te upgraden. Daarbij voer men op het kompas van de religieus geladen vernieuwingsprincipes van de Moderne Devotie. De meest bekende representanten van deze hervormingsbeweging zijn Agricola (1518).jpgGeert Grote (1340 - 1384) en Thomas a Kempis (ca.1380 - 1472). In de Latijnse school van Deventer beschouwde men de opvoeding tot geletterdheid als het eigenlijke doel van het onderwijs. Alexander Hegius, de begaafde Rector van de Latijnse school in Deventer, voerde, in hoge mate geïnspireerd door de Moderne Devotie, vanaf 1483 allerlei onderwijsvernieuwingen door. Het lezen en bestuderen van de originele teksten van Romeinse en Griekse auteurs kreeg grote prioriteit. D e Latijnse school in Deventer was trouwens de eerste onderwijsinstelling in Noord Europa waar studenten de Griekse taal leerden. Dat was te danken aan het contact dat Hegius onderhield met de beroemde Groningse humanist Rudolphus Agricola (1444 -1485). Erasmus beschouwde zijn unieke kennismaking met de alom vermaarde hooggeleerde Agricola, die zowaar een keer bij zijn vriend Hegius in de Latijnse school van Deventer langs kwam, en bij die gelegenheid een waarderend gesprek voerde met de jonge Erasmus naar aanleiding van een door hem in de Latijnse taal geschreven gedicht, als het absolute hoogtepunt in zijn leven.

Educatief effect

In die tijd bestond er nog geen algemeen onderwijs voor kinderen. Wanneer Erasmus over de Latijnse school spreekt, bedoelt hij de vijf of zeven klassen tellende klooster- of kapittelschool, die destijds werd bezocht door jongens tussen de 10 tot 20 jaar. De enige universiteit van de Nederlanden stond in Leuven. Erasmus kreeg in 1502 aan deze universiteit een baan aangeboden, - op voorspraak van de eveneens in Deventer opgeleide Adriaan Boeyens (1459 -1523), die later (als enige Nederlander ooit) tot paus werd benoemd, Omdat Erasmus op dat moment zijn prioriteit legde bij andere belangrijke wetenschappelijke bezigheden, zoals zijn vertaalwerk en bestudering van Griekse teksten (het Nieuwe Testament), ging hij niet op dit aanbod in. Tot zover deze exemplarische uitwijding over het educatieve effect van de Moderne Devotie op Desiderius Erasmus.

‘Terug naar de bron'

De royaal geïllustreerde uitgave ‘Terug naar de bron met Geert Grote en Thomas a Kempis' is een uitgave van het Historisch Centrum Overijssel. Het boek vertelt op een zeer toegankelijke wijze de boeiende ontstaansgeschiedenis van de Moderne Devotie. Er wordt vooral ingegaan op de beeldende kunst uit de tijd van de Moderne Devotie en op de manier waarop die in boekvorm binnen het geestelijke leven van de laat-middeleeuwse Nederlanden fungeerde. Speciale aandacht wordt besteed aan de prachtig verluchte Sarijs-handschriften, die aan het einde van 15de eeuw in het Fraterhuis van de broeders van de Moderne Devotie in Zwolle werden geproduceerd.

  • Bijlage: Een artikel over het leven van Thomas a Kempis van Ton Hendrikman.

 terug >>>