homecontactkennisbankinloggensitemapzoeken  
vorige pagina pagina afdrukken
nzv uitgevers

Impressie studiedag theologiseren met jongeren in Mechelen (2/2)

...

 Workshop 2: Theologiseren over godsbeelden vanuit kortfilm / praktijkvoorbeeld

 

"In deze workshop gaan we ervarenderwijs een programma door, dat ik met Docent Tomas Bruyland.JPGenkele groepen leerlingen op mijn school uitvoerde. Inhoud en aanpak komen daarbij beide aan de orde. "
Tomas Bruyland, docent godsdienst van ‘Sint Angela' uit Tildonk introduceerde zo zijn workshop als een soort practicum. Groeps- en plenaire opdrachten en gesprekken wisselden elkaar af.


De doelstelling van de workshop was: Zin opwekken om met leerlingen te theologiseren en ‘mogelijksvoorwaarden' om te theologiseren verkennen.
Bij deze doelstelling heeft Tomas Bruyland ook steeds de vaardigheden voor ogen waarover docenten moeten beschikken om met jongeren te theologiseren. Hij wijst onder andere op het luisterend omgaan met pluraliteit; het tot uitdrukking kunnen brengen van de eigen levensbeschouwing; en het kunnen leggen van verbindingen met geloofstraditie(s).

Lesprogramma in fasen

Fase 1: Warming up

Een gesprek over ‘het kwaad'. Waar komt het kwaad vandaan? Is er kwaad, dat je ‘gewoon' overkomt? Komt het kwaad van God? Kunnen mensen zelf het kwaad in handen nemen? Kan je zelf alles onder controle hebben? Over deze kwesties ontstonden tijdens de workshop in iedere tafelgroep indringende gesprekken. Plenair kwam tot uitdrukking hoe aanwezig, hoe existentieel en hoe absurd ‘het kwaad' is in ieder mensenleven en ook ‘in de biografie van God zelf'. Waarbij de vraag kan worden gesteld: Wat wil God met het kwaad?

Fase 2: Vertoning van de kortfilm

Deze film is onder deze link te vinden. Een DJ is hoofdpersoon. Mensen Fragment DJ.JPGleven hun goede leven. Maar dan overkomt hen opeens allerlei ellende. Indringende beelden buitelen over elkaar heen. De DJ loopt bewogen door de menslevens heen. Hij wil niets liever dan gekwetste en geschonden levens terugdraaien naar het moment dat het leven nog goed was. Maar dat lukt hem niet.

Fase 3: Gesprek over de kortfilm

a. Opdracht: Bedenk een titel voor de film.
Genoemd worden:

- Kwaad is niet te keren
- Kwaad vraagt nabijheid
- Als kwaad goede mensen treft

Daarna geeft docent de titel: "God is a DJ"

b. Waarnemen:
Wat heb je gezien?
Wat is bijgebleven?
Waar zag je ‘het kwaad'?'

 

c. Opdracht:
Vertel het verhaal van de film.

d. Verklaren:
Waar komt kwaad in het filmpje vandaan?
(En opnieuw de vraag:) Heb je in het leven alles in de hand?

e. Theologiseren:
Hoe kunnen we God voorstellen?
Ook als ‘de DJ'?
Wat zegt het filmpje dan over God?
Wat probeert God te doen?
Waarom lukt dit niet?
Waarom lukt dit wel?
Wat zegt dit over de verantwoordelijkheid van de mensen zelf?

Impressie van de workshop

Aan de hand van de opdrachten en vragen vindt in de workshop een geanimeerd en intensief groepsgebeuren plaats. Thomas Bruyland verheldert vervolgens zijn aanpak in fases met een PowerPoint. Bij de docenten komt steeds de vraag terug: "Kunnen onze leerlingen dit?" En ze merken verschillende keren op: "De echte thema's komen zo wel aan de orde!" en: "Dit doe je niet zo maar even!" "We staan nog maar aan het begin." "Het is het proberen waard!"

Inhoudelijke ervaringen

Een inhoudelijk verslag, waarin de reacties op de opdrachten en vragen van het practicum worden weergegeven, kan in dit beknopte verslag niet worden opgenomen. In relatief korte tijd kwam zoveel ter sprake, dat het te breedvoerig zou worden. Uit de waardering voor de lesimpulsen, uit de levensfragmenten, die worden verteld, uit de nieuwe vragen, die de workshop opriep, kan echter maar één conclusie worden getrokken: er leefde bij de deelnemers aan de workshop een grote betrokkenheid op de thematiek van het kwaad en hoe daarover met jongeren werd getheologiseerd.

Jongeren

Tenslotte werd in de workshop de belangrijke vraag gesteld: Wat doet de gepresenteerde opzet van theologiseren met jongeren? Daarover kregen de deelnemers een direct beeld via lesfragmenten op video. Wat theologiseren met jongeren kan doen, kwam verder tot uiting via uitspraken over God, die zij in hun logboeken hadden opgeschreven. Weer enkele voorbeelden ter illustratie:

  • Ik kan me God eigenlijk niet goed voortellen, omdat ik niet weet of hij echt bestaat.
  • Omdat ik niet echt geloof in God heb ik gekozen voor het woord ‘mysterie'. Ik geloof wel, dat Hij al vele mensen heeft geholpen en getroost, gewoon doordat er mensen zijn die er in Hem geloven. En dat vind ik iets heel moois.
  • God is volgens mij een gewoon persoon met een mooi karakter en met een mooi leven. Hij is misschien bij ons, maar hij is misschien ook helemaal niet bij ons.

De docent

In de presentatie van de videofragmenten benoemde workshopleider en docent Tomas Bruyland ook zijn eigen verbeterpunten; met name op het punt van gespreksvaardigheden. Deze collegiale opstelling bleek te werken als een rechtstreekse uitnodiging aan de deelnemers van de workshop om met theologiseren met jongeren in de eigen schoolsituatie aan de slag te gaan. En daarbij het mogelijke vallen en opstaan te accepteren.

Afsluitend

Wat er in diverse workshops over TmJ naar inhoud en met name in methodische zin speelde, vertoont overeenkomsten met wat er in de literatuur over TmK is beschreven. Op het terrein van TmJ wordt op dit moment met name in het Duitse taalgebied veel empirisch onderzoek verricht. Onlangs verscheen van Thomas Schlag / Friedrich Schweitzer de publicatie: Brauchen Jugendliche Theologie. Jugendtheologie als Herausforderung und didaktische Perspektie. Uitgave: Neukirchen-Vluyn, 2011.
Naast de veelomvattende reeks Jaarboeken over Kindertheologie zullen Jaarboeken voor Jongerentheologie worden uitgebracht. Meer publicaties waarin de specifieke optieken en praktijken van TmJ nader worden geëxploreerd, zijn thans in voorbereiding. Wie zich daarop wil oriënteren, verwijzen we vooralsnog naar de vakdidactiek primair onderwijs Verwonderen & Ontdekken en de bijbehorende gelijknamige website. Daarin wordt ondermeer het voor de praktijk van het theologiseren basale model Elementariseren verhelderd. In dit verband nog een detail. Een van de zes spotlights van dit model Elementariseren zagen we in optima forma terug op de studiedag in Mechelen. We doelen hier op de component die wordt aangeduid met de didactische Incentieven & Media. De oorsprong van de term incentief ligt bij het Latijnse werkwoord incendere, dat in brand steken, of ontbranden betekent. Met een incentief wordt een krachtige impuls of trigger bedoeld, die bij de leerlingen een sterke intrinsieke motivatie oproept en als vliegwiel voor het onderwijsleerproces fungeert. Zie voor meer informatie over Incentieven & Media, de site V&O.

 

>>> terug