homecontactkennisbankinloggensitemapzoeken  
vorige pagina pagina afdrukken
nzv uitgevers

‘Scholen voor het leven / Kleine didactiek van de hoop in 7 stappen’

...

Focus op menswording

Bert Roebben over Menswording & Elementariseren.jpg ...In zijn meest recente werk ‘Scholen voor het leven' verdedigt Bert Roebben de stelling dat het ambacht van leraar niet kan zonder liefde, iets wat naar zijn mening overigens voor elk ambacht geldt. Roebben: ‘Zonder liefde heeft het leraarschap geen zin en is het ook niet te doen. Wie leraar wil worden, moet een roeping hebben of, minstens bereid zijn, die roeping op het spoor te komen. Daarzonder gaat het eenvoudigweg niet. De leraar moet van het vak en van de leerlingen, van de zaak en van de persoon houden. Hij of zij moet voor kinderen en jongeren een boeiende wereld willen openen - of dat nu inzicht is in het menselijk lichaam, rekenen of lezen, een vreemde taal, de eigen gevoelens of een complex ethisch probleem - en hen de tijd en de ruimte geven om in die wondere wereld thuis te komen, naar eigen mogelijkheden en grenzen. Wie als leraar eens de passie voor het leren van leerlingen heeft ervaren, zal ook een passie voor kennis ontmoeten, want hij of zij wil altijd meer ‘passende' kennis elementariserend ontsluiten om leerlingen verder te helpen in hun leren.'

Focus op betekenisvolle inhouden

In de eerste twee hoofdstukken van zijn werk gaat Bert Roebben nader in op de vragen naar het waarom en het waartoe van het onderwijs. Aansluitend komt hij op de basale vraag naar de betekenisvolle inhouden van het onderwijs.


Om die centrale vraag te beantwoorden grijpt Roebben terug naar de opvattingen van de eminente Duitse onderwijswetenschapper Wolfgang Klafki, die de vanzelfsprekendheid van encyclopedische kennisinhouden op een kritische wijze ter discussie heeft gesteld. Klafki gaat er bij zijn vormingsconcept van uit dat elementaire kennis in feite een combinatie is van: a) datgene wat als fundamenteel en representatief kan worden beschouwd voor het betreffende vakgebied, en b) datgene wat een essentiële bijdrage kan bieden aan de persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling van de leerlingen. Op basis van die combinatie voert hij een overtuigend pleidooi voor een concentratie op elementaire inhouden. Naar zijn mening dient elke leerkracht zichzelf bij de voorbereiding van het onderwijs de kritische vraag te stellen of de beoogde onderwijsinhoud voor de leerlingen werkelijk zinvol en de moeite waard is. Volgens Klafki kan een concentratie op elementaire en exemplarische inhouden de nodige speelruimte bieden om de vormende taak van het onderwijs te realiseren. De sleutel daartoe formuleert hij in de tweeslag van het vormende principe van de ‘Kategoriale Bildung' dat zich op alle vakdomeinen laat toepassen. Klafki verstaat onder deze vorm van ‘Bildung' kort samengevat het volgende:

‘Het onderwijs dient enerzijds gericht te zijn op de ontdekking van de werkelijkheid door de leerlingen. En omgekeerd dienen de leerlingen de mogelijkheden te krijgen om zichzelf in hun eigen werkelijkheid te ontdekken'.

 

Literatuur:

  • Roebben, H. (2011) Scholen voor het leven. Kleine didactiek van de hoop in zeven stappen. Leuven.
  • Valstar, J.G. (2007) Elementariseren als multiperspectivisch model voor de onderwijsvoorbereiding. In: het VELON Tijdschrift voor lerarenopleiders. 2007/3.
  • Valstar, J.G. & Kuindersma, H. [Red.] (2008) Verwonderen & Ontdekken, Vakdidactiek godsdienst primair onderwijs. Amersfoort.

 

>>> terug