homecontactkennisbankinloggensitemapzoeken  
vorige pagina pagina afdrukken
nzv uitgevers

MEI / JULI 2014 (2/5)

...

Kindertekeningen & onderzoek

in Zwitserland, Duitsland en Oostenrijk is de afgelopen 20 jaren bij het (6) Afb. Cover Szagun.jpgonderzoek naar godsvoorstellingen in toenemende mate gebruik gemaakt van kindertekeningen. Gaandeweg leverde dat diverse inzichten en nieuwe vragen op. En na verloop van tijd ook meer zinvolle en betrouwbare onderzoeksmethoden. Toonaangevend is in dit verband het onderzoek van prof. Anna-Katharina Szagun Zij werkte aanvankelijk als lerares en vanaf 1992 tot 2005 als hoogleraar godsdienstpedagogiek aan de Universiteit van Rostock (in de voormalige DDR).
Zij gaat, zoals in de onderstaande bijlage ‘Gott fällt nicht vom Himmel / Gottesbilder bei Kindern' duidelijk wordt, niet uit van kindertekeningen, maar van andersoortige opdrachten die systematisch recht beogen te doen aan de individuele (voornamelijk seculiere) contexten van leerlingen.
De door Szagun gerealiseerde werkwijzen ten aanzien van de omgang met godsconcepten, zoals gepubliceerd in het geïllustreerde werkboek ‘Glaubenswege begleiten' (2013), kan op langere termijn bijdragen aan de bevordering van de voortgaande ontwikkeling van leerlingen in het religieuze of godsdienstige domein.

Szagun beschikte als hoogleraar over de nodige faciliteiten voor een intensief meerjaren onderzoek. Die unieke mogelijkheid is voor onderwijsgevenden in Vlaanderen en Nederland meestal niet weggelegd. Daarom de volgende kanttekeningen.

 

Om te beginnen: we dienen ons te realiseren dat God zich per definitie volstrekt niet op een A4 laat vastleggen. Wat leerlingen op hun manier weergeven, zijn hooguit hun eigen impressies en associaties. Om die reden dient de vraag wat zij qua vorm en inhoud hebben weergegeven te worden aangevuld met de vragen hoe + waarom zij hun voorstellingen juist op deze manier hebben gemaakt. Maar het onder woorden brengen van antwoorden daarop blijkt voor kinderen een lastige aangelegenheid.
Een eenvoudige oplossing voor dit probleem vinden we terug in de dissertatie van prof. Manuela Wiedmaier (2008). Om tot een optimale interpretatie van kindertekeningen te komen, legde zij het tekenproces met videoregistraties vast. Omdat Wiedmaier haar leerlingen telkens in duo's aan hun eigen tekeningen liet werken resulteerde dat in onderlinge gedachtewisselingen. De registratie van het proces van hardop denken bleek in haar onderzoek een onmiskenbare meerwaarde op te leveren.

 

>>> Lees verder

GOD ANNO 1658

 

 

In 1658 zou de theoloog en pedagoog Johannes Amos Comenius (1596 - 1670) breken met de mensvormige voorstelling van God.
In zijn rijk geïllustreerde schoolboek onder de titel: ‘De orbis sensualium pictus', zien we een symbolische weergave van God. In de vorm van een cirkel met daarin de vier Hebreeuwse letters JHWH.
De driehoek verwijst naar de drie-eenheid van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.